.: Katalonia

Powierzchnia: 32,1 krn
Liczba ludności: 6,5 mln
Stolica: Barcelona
Język urzędowy: kataloński, hiszpański
Waluta: euro = 100 eurocentów
Czas: środkowoeuropejski
patron Katalonii: św. Jerzey
Hymn : Catalonia TRIOMFANT

Katalonia leży w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego, poniżej pokrytych śniegiem szczytów pirenejskich, między Aragonią a Morzem Sródziemnym, leży podkreślająca swą niezależności od reszty Hiszpanii - Katalonia. Pełna determinacji, zawsze broniąca swych wartości kulturowych, tradycji, języka i flagi. Tworzą ją 4 prowincje, cztery czerwone pasy na fladze narodowej - Girona, Barcelona, Tarragona i Lieida. Katalonia, autonomiczny region Hiszpanii, grani czy na zachodzie z Aragonią, na południu z Walencją a na północy Francją i Andorą. Stolica Katalonii - Barcelona - to jedno z najpiękniejszych miast Europy, pełne urokliwych zaułków i zabytkowych budowli. Wielki port morski i lotniczy. Znajduje się tu największy sportowy obiekt Europy - stadion Camp Nou (109.815), własność "Dumy Katalonii" - F.C. Barcelona. miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, na wybrzeżu Morza Śródziemnego, w środkowej części Costa Dorada, między deltą rzeki Llobregat i ujściem rzeki Besós, stolica regionu autonomicznego Katalonia i ośrodek administracyjny. 1,5 mln mieszkańców (1996), zespół miejski 4,6 mln mieszkańców (1994). Drugie pod względem liczby ludności miasto Hiszpanii.

Historia Katalonii W starożytności Grecy i Fenicjanie zakładali tu swoje kolonie (Emporion). Od końca III w. p.n.e. Katalonia pod władzą Rzymu (Tarraco stolicą prowincji Hispania Tarraconensis - Citerior). W V w. Katalonię opanowali Wizygoci, a w VIII - Arabowie, wyparci przez Karola Wielkiego. Ok. 800 powstała marchia ze stolicą w Barcelonie, włączona później do marchii Tuluzy. W X w. Katalonia zdobyła faktyczną niezależność. We wczesnym średniowieczu utrzymywała związki kulturalne i polityczne z księstwami południowej Francji. Od XII w. organizowała krucjaty przeciw Maurom. W 1137 Katalonia połączyła się z Aragonią. Po połączeniu Aragonii i Kastylii unią personalną (XV w.) oraz rekonkwiście rola Katalonii zmalała, a dominacja żywiołu kastylijskiego przyczyniła się do degradacji języka katalońskiego. W 1640 ogłoszono w Barcelonie republikę katalońską. Hiszpania jednak stłumiła powstanie (1652), prawa Katalończyków podlegały coraz większemu ograniczaniu. Po kolejnym powstaniu (1705-1715) skasowano nawet prawo używania języka katalońskiego w dokumentach prowincji. Tendencje separatystyczne narastały w Katalonii od początku XX w. W 1931 Katalonia uzyskała autonomię, w 1934 ogłosiła się republiką. W czasie wojny domowej (1936-1939) przeciwstawiała się wojskom frankistowskim, przez co utraciła autonomię. Odzyskała ją w 1977, Barcelona ma status stolicy odrębnego narodu.

Barcelona Centrum gospodarcze (tworzące wraz z sąsiednimi miastami, m.in. Badaloną, Hospitalet, Sabadell, Tarrasą, największy w kraju okręg przemysłowy), finansowe i naukowo-kulturalne Katalonii. Rozwinięty przemysł włókienniczy (połowa produkcji krajowej), stoczniowy, taboru kolejowego, samochodowy (siedziba koncernu SEAT), maszynowy, refineryjny, chemiczny, odzieżowy, papierniczy, szklarski. Jeden z największych portów morskich kraju. Połączenia promowe z innymi portami w kraju i z państwami sąsiednimi, m.in. z Afryką Północną. Siedziba międzynarodowych instytucji handlowych, banków i firm przemysłowych. Miejsce targów i wystaw międzynarodowych. Ważny węzeł kolejowy i drogowy. Siedziba 2 uniwersytetów (założonych w 1450 i 1968) i innych szkól wyższych, w tym politycznych i ekonomicznych, instytutów i placówek naukowo-badwczych. Archiwum Korony Aragońskiej, Akademia Literatury i Galeria Sławnych Katalończyków. Liczne Muzea, m.in. Archeologiczne, Etnograficzne i Kolonialne, Picassa, Sztuki Dekoracyjnej, Sztuki Nowoczesnej, Sztuki Katalońskiej, Strojów i Tkanin, Znaczków Pocztowych, Morskie, Wojskowe. Ośrodek turystyczny o międzynarodowej renomie.

Historia Miasta Barcelonę założyli koloniści greccy, a ok. 230 zajął ją kartagiński wódz Hamilkar Barkas i nazwał Barcino. Od 218 pod panowaniem rzymskim jako Julia Augusta Paterna Faventia Barcino, stolica Laietanii w prowicji Tarraconensis. Od IV w. siedziba biskupstwa. W 415 zdobyte przez Wizygotów, w VI w. stolica ich królestwa. W 713 opanowane wraz z całą Katalonią przez Maurów. Od 801 stolica utworzonej przez Karola Wielkiego Marchii Hiszpańskiej, a po jej podziale w 874 stolica Hrabstwa Barcelona, od 987 niezależnego, w 1137 połączonego unią z Aragonią. Alfons II, syn hrabiego Barcelony, Ramona Berenguera IV, który w połowie XII w. poślubił córkę króla Aragonii, Petronillę, zjednoczył w 1164 Katalonię, do której należała Barcelona, i Aragonię. Barcelona została stolicą połączonego państwa, jego głównym centrum gospodarczym i najważniejszym portem morskim. W 1258 miało własny kodeks morski i prowadziło handel z miastami położonymi nad Morzem Bałtykim i Północnym, a także z Aleksandrią. W XIV i XV w. miasto stało się potęgą morską, rozszerzyło kontakty handlowe na Baleary, Sycylię, Korsykę i Sardynię. W 1442, po przeniesieniu stolicy władców aragońskich do Neapolu, i po odebraniu Katalonii w XVII w. przez Filipa IV praw prowincji miasto utraciło dawne znaczenie. Rozwinęło się ponownie w XVIII w., powstały manufaktury tekstylne, ożywił się handel. Gwałtowne ożywienie gospodarcze miasta nastąpiło pod koniec XIX i na początku XX w. W 1888 i 1929 odbyły się tu wystawy światowe. 15 kwietnia 1931 w Barcelonie proklamowano autonomiczną Republikę Katalońską, na której czele stanął prezydent F. Macía. Podczas wojny domowej w Hiszpanii (1936-1939) Barcelona była bastionem republikanów. Zbombardowana w 1938, zdobyta w styczniu 1939 przez wojska frankistowskie, poddana wraz ze zlikwidowaną Republiką Katalonii represjom ekonomicznym i politycznym. Od końca lat 50. rozpoczął się ponowny, szybki rozwój gospodarczy miasta, które w 1977 zostało stolicą autonomiczmej wspólnoty Katalonii. W 1992 w Barcelonie odbyły się XXV Letnie Igrzyska Olimpijskie.

Klimat. Katalonia leży w strefie klimatu śródziemnomorskiego, umiarkowanego. Od czerwca do września jest tu bardzo gorąco. Temperatura w cieniu często osiąga ponad 30 stopni. Jednak wieczory (szczególnie nad morzem) mogą być chłodne.
Plaże w Katalonii są piaszczyste i bezpłatne. Na większości z nich istnieje możliwość wypożyczenia sprzętu plażowego. Plaże regularnie są sprzątane. Jedną z najpiękniejszych plaż na wybrzeżu Costa Brava może się poszczycić miejscowość Blanes.
Pieniądze. Banki otwarte są z od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-14:00. W większości banków są bankomaty (Telebanco). Kantory prywatne otwarte są z reguły przez cały dzień.
Telefon. Rozmowy miejscowe i międzynarodowe można przeprowadzić z kabin publicznych lub hotelowych. Można w nich dzwonić używając kart telefonicznych lub monet. Polecamy kupno kart telefonicznych, dostępnych w każdym kiosku z papierosami (Tabac).
Sklepy - godziny otwarcia. Sklepy czynne są zwykle od poniedziałku do soboty w godzinach 9:00 - 13:00 i 17:00 - 20:00. W sezonie większość sklepów czynna jest do 22.00, a także w niedziele, przykładowe ceny (supermarkety): bagietka - 0.8 euro, chleb tostowy 1.95 euro, coca cola butelka 500 ml - 0.60 euro, makaron 500g - 0.45 euro, mandarynki 1kg - 0.90 euro, margaryna 500g - 0.75 euro, mleko 1l- 0.70 euro, jajka 12 szt - 0.95 euro, parówki 1kg - 2.70 euro, puszka piwa Estrella Damm - euro, sok pomarańczowy 1l od 0.65 euro.
Kuchnia katalońska bazuje na tradycjach śródziemnomorskich. Wykorzystuje się w niej między innymi wiele rodzajów ryb, owoców morza, a także warzyw i grzybów. Charakterystyczne dla niej, jak i całej Hiszpanii są także podsuszane, pikantne wędliny, w tym słynna szynka jamon serrano oraz mięso jagnięce i królicze. W restauracjach całej Katalonii można spotkać typowe dla Hiszpanii potrawy, choćby walencjańską paellę, andaluzyjskie gazpacho, baskijskie przekąski - pintxos czy sangrię. W restauracjach warto korzystać z propozycji Menu del Dla. Jest to zestaw 2 lub 3 dań obiadowych z podaną łączną ceną, zazwyczaj obejmującą wino, chleb i deser (wino jest traktowane wymiennie z innymi napojami).

Fragmenty murów rzymskich; katedra św. Eulalii (1298-1450, XIX w.) z kryptą (pozostałość pierwotnej bazyliki z 878) z sarkofagiem-relikwiarzem św. Eulalii (ok. 1340, szkoła toskańska G. Pisano), w kaplicach XV-wieczne ołtarze - arcydzieła gotyckiej rzeźby katalońskiej. Kościoły: S. Pablo del Campo (XII w.), S. Pedro de las Puellas (XII w.), Sta María del Mar (1320-1370), SS. Justo y Pastor (1342, restaurowany w 1887), Sta María del Pino (XV w.), Nostra Senora de Belém (1681-1729), S. Severo (1698-1705), S. Felipe Neri (1748-1752). Klasztor i kościół Sta María de Pedralbes (XIV, XV w.); klasztor Benedyktynów (XI, XIII, odbudowany w XX w.). Liczne pałace, m.in. hrabiów Barcelony (X-XI w.), Berenguera de Aguilar (XIV w., obecnie Muzem Picassa), Casa Padellas (XIV w.), Casa Dalmases (XVII w.), Palacio del Obiscopo (XVIII w.), Palacio Moia (XVIII w.). Arsenały i Stocznie Królewskie (XIII, rozbudowane do XVIII w.). Lonja - gmach giełdy (XIV, XVIIII w.). Zespół szpitalny Real Academia de Medicina (1762-1764). Ratusz (Ayuntamiento, XIV, XIX w.). Słynne budowle A. Gaudiego: kościół Sagrada Familia (1884-1926), Casa Milá, Casa Batlló, Casa Vicens, Palacio Güell (1885-89), w parku Güell (1900-14) i w posiadłości Gaudiego w Las Corts. Park i pałac Güell oraz Casa Milá wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO.